Wawel

Znakiem rozpoznawczym Krakowa jest Wawel. Potężny kompleks budynków otoczonych pierścieniami murów, bram i wież obronnych, usytuowany został na wzgórzu wznoszącym się nad brzegiem Wisły. Zanim przyjął znane do dziś kształty wielokrotnie był przebudowywany, rozbudowywany i modernizowany. Początkowo w okresie przełomu I i II tysiąclecia na wzgórzu istniało drewniane grodzisko z czasów słowiańskich. Poczynając od roku 1000 w Krakowie utworzone zostało biskupstwo co spowodowało budowę katedry, która niestety nie przetrwała zbyt długo. W roku 1038 Kazimierz Odnowiciel przeniósł stolicę Polski z Gniezna do Krakowa. Jako swoją siedzibę obrał wawelskie wzgórze. W związku z tym przystąpiono do częściowej rozbudowy istniejącego grodziska. Obok istniejącej już katedry wzniesionych zostało na wawelskim wzgórzu kilka budynków. Rozpoczęta zabudowa królewskiej siedziby kontynuowana była przez każdego następnego władcę.

Obecny kształt i wygląd wawelskiego wzgórza jest mieszaniną różnych stylów architektonicznych.

Jest to efektem panującej mody w czasach kolejnych przebudów i rozbudów. Wnętrza Zamku na Wawelu wyposażone są w wiele zabytkowych mebli, sprzętów, malowideł i tym podobnych artefaktów. Najbardziej charakterystyczne dla zamkowych wnętrz są arrasy ścienne. Te wspaniałe okazy XVI wiecznego tkactwa, Zamek zawdzięcza królowi Zygmuntowi II Augustowi. To na jego polecenie sprowadzono je do komnat wawelskich z dalekiej Brukseli. Cała kolekcja wykonana w latach 1550-1560 liczyła około 170 sztuk, do dnia dzisiejszego przetrwało 138 sztuk. Dziś te wspaniałe dzieła tkackich artystów są jedynymi renesansowymi ruchomymi pamiątkami tamtych czasów, znajdującymi się w komnatach zamkowych.

Zygmuntowi Augustowi wawelski zamek zawdzięcza też przebudowę w stylu renesansowym. To za jego przyczyną przyciasna królewską siedzibę przekształcono w okazałą renesansowa siedzibę, zaliczaną do najwspanialszych w Środkowej Europie. Zamek Królewski na Wawelu stracił trochę na swoim znaczeniu wraz z przeniesieniem królewskiej siedziby z Krakowa do Warszawy za sprawa Zygmunta III Wazy. Przeniesienie stolicy do Warszawy nie zmieniło zwyczaju koronowania głów królewskich w wawelskiej katedrze. Tutaj także chowano zmarłych królów polskich. Niestety przez całe swoje wielowiekowe istnienie Wawel nie ustrzegł się wielu zniszczeń. Poczynając od splądrowania zamku przez Szwedów w czasie potopu szwedzkiego na przekształceniu w koszary wojskowe przez austriackiego zaborcę. Dopiero odzyskanie przez Polskę niepodległości w roku 1918 spowodowało przystąpienie do gruntowego odnawiania Zamku Królewskiego na Wawelu. Podczas działań wojennych z czasów II wojny, udało uratować się od zniszczeń, nie tylko Wawel, ale także cały Kraków.

Po zakończeniu II wojny, władze polskie kontynuowały proces odrestaurowywania Wawelu, przekształcając go w ogólnodostępne muzeum.

W roku 1978 Wawel wraz z krakowskim Starym Miastem i zabytkami Kazimierza został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.